
Verplichte aanplant van rietsuiker op de Malangvlakte in Oost-Java. Circa 1870
Introductie
De vorige rubrieken waren bedoeld om je te helpen om specifieke personen op te sporen die iets te maken hebben gehad met het Nederlandse slavernijverleden en Drenthe. Het ging om Drenten die in de Nederlandse koloniën in Azië, Amerika of Afrika waren geweest, om het zoeken naar slaafgemaakte voorouders en om het opsporen van Drenten die in het verleden zelf (direct of indirect) slavenhouder waren. Afgezien van het zoeken naar personen, is het raadzaam ook te zoeken naar archiefmateriaal in het algemeen dat een verband heeft met het Nederlandse slavernijverleden. Hieronder vind je een overzicht van archiefstukken uit het Drents Archief die tijdens het onderzoek voor het rapport over Drenthe en het slavernijverleden al bestudeerd en geclassificeerd zijn. Hieronder vind je ook een lijst met handige slavernij-gerelateerde zoektermen.
De overzichten uit hoofdstukken 6.1 en 6.2 zijn bedoeld als ‘levende documenten’. Als je zelf een nieuwe vondst doet in het Drents Archief, kun je deze per e-mail communiceren aan het Drents Archief.
6.1Archiefstukken gerelateerd aan slavernij en kolonialisme in het Drents Archief
Tijdens het onderzoek voor het rapport over Drenthe en het slavernijverleden is gezocht in de archiefinventarissen in het Drents Archief met behulp van zoektermen die verband houden met slavernij en kolonialisme (zie hoofdstuk 6.2 voor de zoektermen). Hieronder vind je een overzicht van de archiefstukken die we op deze manier gevonden en bestudeerd hebben. Sommige stukken hebben een directe link met het slavernijverleden. Andere documenten verwijzen direct naar slavernij. Een deel van de stukken verwijst naar individuen die zelf slavenhouder waren. Bij andere archiefstukken is er geen directe link, maar ze laten wel een duidelijk verband zien met het Nederlandse kolonialisme in Azië, Afrika en Amerika.
6.2Zoektermen gerelateerd aan slavernij en kolonialisme
Het is goed om te weten wat relevante zoektermen zijn wanneer je zoekt naar archiefmateriaal dat te maken heeft met slavernij en kolonialisme. De lijst met zoektermen hieronder bestaat uit zowel de namen van locaties van voormalige Nederlandse koloniën als verschillende woorden die te maken hebben met slavernij. Deze lijst met zoektermen is een aangevulde versie van de lijst die te vinden is in de ‘Handreiking Onderzoek naar sporen van slavernij en het koloniale verleden in de collectieregistratie’ uit 2021 van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
De huidige lijst uit deze onderzoeksgids is bijgewerkt met aanvullende zoektermen. Het is bedoeld als een levend document waar ook toevoegingen aan gedaan kunnen worden. Als je zelf een nieuwe relevante zoekterm wil toevoegen aan de lijst, neem dan contact op met het Drents Archief. Let op: in deze lijst worden ook termen vermeld die tegenwoordig niet gebruikt worden maar wel terug zijn te vinden in de archieven.
Koloniale zoektermen
| Zoektermen | ||
|---|---|---|
| abolitionist | futuboi | negers |
| administrateuren | gecultiveerde gronden | negerslaaf |
| aboriginal | geldbedrag | negroïde |
| aborigines | gekleurd | negros |
| afgod | geraffineerd | New Foundland |
| afgodsbeeld | Ghana | Nias |
| afscheping | Goeree | Nieuw Amsterdam |
| Africa | Gorée | Nieuw-Nederland |
| Africanae | goud | Nieuw Walcheren |
| Afrika | Goudkust | Nootmuskaat |
| afrikaan | gouvernement | njai |
| afschaffing | rietgronden | octroon |
| Afryken | bananengronden | Offra |
| akkers of rietakkers | gouverneur | Oost-Indië |
| Al Basra | Gran | Oost-Indiën |
| Allada | Grand-Popo | ontsnapt |
| ambachtsslaaf | Greijn | ontvlucht |
| Amerika | Grein | onvrij |
| Amerikaanse | Grijn | Oost Indische Compagnie |
| Aneho | Guiana | opstand |
| Angola | Guinea | Ouidah |
| Anguilla | Guinee | Padam |
| Annobon | Guyana | page |
| antillen | Havana | pankruitfles |
| Antongil Baai | Heeren eigenaren | papaja |
| Appa | Heeren X | Papoea |
| Arakan | Hernhutters | Papua |
| Arguin | heiden | Paramaribo |
| Aruba | Hôi An | Penghu eilanden |
| astronoom | hottentot | Peru |
| Atchin | huisbediende | Pernambuco |
| Atjeh | huisslaaf | Pescadorus |
| Atlantische Oceaan | huur | Piezas de Inia |
| asiento | huurling | plantage |
| Axim | huurneger | plantagie |
| Baai van Antongil | inboorling | plantaages |
| baboe | India | plantages |
| Badagri | indiaan | plantagedirecteur |
| Bali | indiaans | planter |
| Bakkeljouw | indianen | poesties |
| Bananen | indianin | Pomeroon |
| Banda | Indië | Portugezen |
| Bangladesh | Indiën | Principe |
| Bantam | Indien | Puerto Rico |
| Bantan | indigo | quadroon |
| Banten | Indische | geraffineerde |
| barbaar | Indonesië | raffineerde |
| Barbados | inheems | raffinaderij |
| basja | inlander | raffinadeurs |
| Basra | inlands | rendementen |
| bastiaan | ivoor | rentgevend |
| Batavia | Jamaica | riet |
| bediende | Jaquim | Saba |
| beetwortel | Java | Sangrië |
| Bengalen | Jemen | Sao Tomé |
| Benin City | Kaap | Save |
| Berbice | Kaapkolonie | schepen |
| Bevervellen | Kaapstad | schrijnwerker |
| bewindhebber | kaapvaart | schuldslavernij |
| bewindvoerder | kaffer | Senegal |
| Birma | kamerling | shon |
| Biscuit | kaneel | sieraad |
| blank | kapitein | Sint Eustatius |
| boeddha | karboeger | Sint Jago |
| bobma | karboneger | Sint Maarten |
| Bolivia | kasties | Sint Thomas |
| bomba | katoen | sjouwer |
| Bonaire | kaukasisch | slaaf |
| bonen | khoi | slaafsch(en) |
| borderellen | kindsheidoptocht | slaave |
| Borneo | kioromama | slaaven |
| boschneger | Klein Piscadera | slaef |
| boschnegerin | kleurling | slaven |
| boschnegers | knecht | slavenhaler |
| boslandcreool | koeli | slavenhandel |
| bosneger | koelie | slavenhouder |
| bosnegerin | koffie | Slavenkust |
| bosnegers | kolonie | slavenmagt |
| brandewijn | koloniale | slavenmarkt |
| brandmerk | Kongo | slavenmeester |
| brandstof | koppen | slavenschip |
| Brasil | Kormant | slavernij |
| Brazilië | Kormantijn | slavin |
| blonde suiker | Kormantin | Sociëteit van Suriname |
| bruine suiker | kotomisi | Spaanse bok |
| campechehout | kotomissie | Staatstoezicht |
| Caracasbaai | kralen | St. Eustatius |
| Caraïben | kreool | St. Helena |
| Casteel del Mina | kruit | St. Jago |
| Castro | Kust | St. Maarten |
| Cauri | Kust van Guinea | St. Thomas |
| cayenne | Kust van Guinee | Stabroek |
| Cederberg | Labadisten | Stellenbosch |
| Ceylon | lijfeigene | suiker |
| Chili | lijnwaad | suyker |
| Chiloé | Loanga | suikerijen |
| China | Luanda | Sulawesi |
| Colombo | Maagdeneilanden | Sumatra |
| colonie | Macassar | Surat |
| Comoren | Madagaskar | Suriname |
| contractarbeid | Makassa | Surinaamse |
| Corisco | Makassar | swart |
| Cormant | Malabar | swarte |
| Cormantijn | Malakka | swartin |
| Cormantin | Malediven | tabak |
| Coromandel | Mandahaar | tabaksbladen |
| Coymans | Maniconge | Tandkust |
| creolenmoeder | manumissie | thee |
| creool | Maputo | Timor |
| cultuur | mardijker | Tobago |
| degen | maroon | Togo |
| Curaçao | marron | tolverbond |
| d’Elmina | marronage | textiel |
| Dejima | Mauritanië | Tonkin |
| Delagoa | mauro | vaten |
| Demerara | Meiborg | transport |
| Demerary | Meidorp | tropisch |
| Desjima | melasse | Turkije |
| dienaar | meloenen | uitheems |
| dienst | mesties | Valdivia |
| dienstbode | Minister van Koloniën | veldslaaf |
| dienstmeid | Mina | voetoeboy |
| dienstmeisje | Molukken | wegloper |
| ebbenhout | moor | wegloperskas |
| effecten | mooren | venezuela |
| Elmina | moorin | VOC |
| emancipatie | moors | V.O.C. |
| Epké | moren | vrijmaking |
| Essequebo | morenhoofd | vrije lieden |
| Essequibo | morenkop | vrijverklaard |
| Evangelische Broedergemeente | Morenland | vrijverklaring |
| Faifo | moriaen | weggelopen |
| Flores | morinne | West-Afrika |
| Formosa | mudéjar | West-Indië |
| Fort Amsterdam | mulat | West-Indiën |
| Fort Cormantijn | mulatten | West-Indische |
| Fort Cormantin | mulattin | WIC |
| Fort Gorée | Myanmar | W.I.C. |
| Fort Kormantijn | Nederlands Guiana | wildeman |
| Fort Kormantin | Nederlands Guyana | Wilde Kust |
| Fort Nassau | Nederlands Nieuw Guinea | Willemstad |
| Fort Nieuw Amsterdam | Nederlands-Brazilië | Zuid-Afrika |
| Fort Oranje | Nederlands-Indië | zwart |
| Fort Zeelandia | Nederlandse Antillen | zwarte |
| Fort Zelandia | neger | zwartin |
| fugatief | negerin |