Spring naar inhoud

Verplichte aanplant van rietsuiker op de Malangvlakte in Oost-Java. Circa 1870

Zoeken naar archiefstukken over slavernij en kolonialisme

Introductie

De vorige rubrieken waren bedoeld om je te helpen om specifieke personen op te sporen die iets te maken hebben gehad met het Nederlandse slavernijverleden en Drenthe. Het ging om Drenten die in de Nederlandse koloniën in Azië, Amerika of Afrika waren geweest, om het zoeken naar slaafgemaakte voorouders en om het opsporen van Drenten die in het verleden zelf (direct of indirect) slavenhouder waren. Afgezien van het zoeken naar personen, is het raadzaam ook te zoeken naar archiefmateriaal in het algemeen dat een verband heeft met het Nederlandse slavernijverleden. Hieronder vind je een overzicht van archiefstukken uit het Drents Archief die tijdens het onderzoek voor het rapport over Drenthe en het slavernijverleden al bestudeerd en geclassificeerd zijn. Hieronder vind je ook een lijst met handige slavernij-gerelateerde zoektermen. 

De overzichten uit hoofdstukken 6.1 en 6.2 zijn bedoeld als ‘levende documenten’. Als je zelf een nieuwe vondst doet in het Drents Archief, kun je deze per e-mail communiceren aan het Drents Archief.

6.1Archiefstukken gerelateerd aan slavernij en kolonialisme in het Drents Archief

Tijdens het onderzoek voor het rapport over Drenthe en het slavernijverleden is gezocht in de archiefinventarissen in het Drents Archief met behulp van zoektermen die verband houden met slavernij en kolonialisme (zie hoofdstuk 6.2 voor de zoektermen). Hieronder vind je een overzicht van de archiefstukken die we op deze manier gevonden en bestudeerd hebben. Sommige stukken hebben een directe link met het slavernijverleden. Andere documenten verwijzen direct naar slavernij. Een deel van de  stukken verwijst naar individuen die zelf slavenhouder waren. Bij andere archiefstukken is er geen directe link, maar ze laten wel een duidelijk verband zien met het Nederlandse kolonialisme in Azië, Afrika en Amerika.

6.2Zoektermen gerelateerd aan slavernij en kolonialisme

Het is goed om te weten wat relevante zoektermen zijn wanneer je zoekt naar archiefmateriaal dat te maken heeft met slavernij en kolonialisme. De lijst met zoektermen hieronder bestaat uit zowel de namen van locaties van voormalige Nederlandse koloniën als verschillende woorden die te maken hebben met slavernij. Deze lijst met zoektermen is een aangevulde versie van de lijst die te vinden is in de ‘Handreiking Onderzoek naar sporen van slavernij en het koloniale verleden in de collectieregistratie’ uit 2021 van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

De huidige lijst uit deze onderzoeksgids is bijgewerkt met aanvullende zoektermen. Het is bedoeld als een levend document waar ook toevoegingen aan gedaan kunnen worden. Als je zelf een nieuwe relevante zoekterm wil toevoegen aan de lijst, neem dan contact op met het Drents Archief. Let op: in deze lijst worden ook termen vermeld die tegenwoordig niet gebruikt worden maar wel terug zijn te vinden in de archieven.

Koloniale zoektermen

Zoektermen    
abolitionist futuboi negers
administrateuren gecultiveerde gronden negerslaaf
aboriginal geldbedrag negroïde
aborigines gekleurd negros
afgod geraffineerd New Foundland
afgodsbeeld Ghana Nias
afscheping Goeree Nieuw Amsterdam
Africa Gorée Nieuw-Nederland
Africanae goud Nieuw Walcheren
Afrika Goudkust Nootmuskaat
afrikaan gouvernement njai
afschaffing rietgronden octroon
Afryken bananengronden Offra
akkers of rietakkers gouverneur Oost-Indië
Al Basra Gran Oost-Indiën
Allada Grand-Popo ontsnapt
ambachtsslaaf Greijn ontvlucht
Amerika Grein onvrij
Amerikaanse Grijn Oost Indische Compagnie
Aneho Guiana opstand
Angola Guinea Ouidah
Anguilla Guinee Padam
Annobon Guyana page
antillen Havana pankruitfles
Antongil Baai Heeren eigenaren papaja
Appa Heeren X Papoea
Arakan Hernhutters Papua
Arguin heiden Paramaribo
Aruba Hôi An Penghu eilanden
astronoom hottentot Peru
Atchin huisbediende Pernambuco
Atjeh huisslaaf Pescadorus
Atlantische Oceaan huur Piezas de Inia
asiento huurling plantage
Axim huurneger plantagie
Baai van Antongil inboorling plantaages
baboe India plantages
Badagri indiaan plantagedirecteur
Bali indiaans planter
Bakkeljouw indianen poesties
Bananen indianin Pomeroon
Banda Indië Portugezen
Bangladesh Indiën Principe
Bantam Indien Puerto Rico
Bantan indigo quadroon
Banten Indische geraffineerde
barbaar Indonesië raffineerde
Barbados inheems raffinaderij
basja inlander raffinadeurs
Basra inlands rendementen
bastiaan ivoor rentgevend
Batavia Jamaica riet
bediende Jaquim Saba
beetwortel Java Sangrië
Bengalen Jemen Sao Tomé
Benin City Kaap Save
Berbice Kaapkolonie schepen
Bevervellen Kaapstad schrijnwerker
bewindhebber kaapvaart schuldslavernij
bewindvoerder kaffer Senegal
Birma kamerling shon
Biscuit kaneel sieraad
blank kapitein Sint Eustatius
boeddha karboeger Sint Jago
bobma karboneger Sint Maarten
Bolivia kasties Sint Thomas
bomba katoen sjouwer
Bonaire kaukasisch slaaf
bonen khoi slaafsch(en)
borderellen kindsheidoptocht slaave
Borneo kioromama slaaven
boschneger Klein Piscadera slaef
boschnegerin kleurling slaven
boschnegers knecht slavenhaler
boslandcreool koeli slavenhandel
bosneger koelie slavenhouder
bosnegerin koffie Slavenkust
bosnegers kolonie slavenmagt
brandewijn koloniale slavenmarkt
brandmerk Kongo slavenmeester
brandstof koppen slavenschip
Brasil Kormant slavernij
Brazilië Kormantijn slavin
blonde suiker Kormantin Sociëteit van Suriname
bruine suiker kotomisi Spaanse bok
campechehout kotomissie Staatstoezicht
Caracasbaai kralen St. Eustatius
Caraïben kreool St. Helena
Casteel del Mina kruit St. Jago
Castro Kust St. Maarten
Cauri Kust van Guinea St. Thomas
cayenne Kust van Guinee Stabroek
Cederberg Labadisten Stellenbosch
Ceylon lijfeigene suiker
Chili lijnwaad suyker
Chiloé Loanga suikerijen
China Luanda Sulawesi
Colombo Maagdeneilanden Sumatra
colonie Macassar Surat
Comoren Madagaskar Suriname
contractarbeid Makassa Surinaamse
Corisco Makassar swart
Cormant Malabar swarte
Cormantijn Malakka swartin
Cormantin Malediven tabak
Coromandel Mandahaar tabaksbladen
Coymans Maniconge Tandkust
creolenmoeder manumissie thee
creool Maputo Timor
cultuur mardijker Tobago
degen maroon Togo
Curaçao marron tolverbond
d’Elmina marronage textiel
Dejima Mauritanië Tonkin
Delagoa mauro vaten
Demerara Meiborg transport
Demerary Meidorp tropisch
Desjima melasse Turkije
dienaar meloenen uitheems
dienst mesties Valdivia
dienstbode Minister van Koloniën veldslaaf
dienstmeid Mina voetoeboy
dienstmeisje Molukken wegloper
ebbenhout moor wegloperskas
effecten mooren venezuela
Elmina moorin VOC
emancipatie moors V.O.C.
Epké moren vrijmaking
Essequebo morenhoofd vrije lieden
Essequibo morenkop vrijverklaard
Evangelische Broedergemeente Morenland vrijverklaring
Faifo moriaen weggelopen
Flores morinne West-Afrika
Formosa mudéjar West-Indië
Fort Amsterdam mulat West-Indiën
Fort Cormantijn mulatten West-Indische
Fort Cormantin mulattin WIC
Fort Gorée Myanmar W.I.C.
Fort Kormantijn Nederlands Guiana wildeman
Fort Kormantin Nederlands Guyana Wilde Kust
Fort Nassau Nederlands Nieuw Guinea Willemstad
Fort Nieuw Amsterdam Nederlands-Brazilië Zuid-Afrika
Fort Oranje Nederlands-Indië zwart
Fort Zeelandia Nederlandse Antillen zwarte
Fort Zelandia neger zwartin
fugatief negerin