2. Literatuur

Met slavernij in Azië Oost-Afrika en Zuid-Afrika bedoelen we de slavernij die bestond in de gebieden die in de zeventiende en achttiende eeuw bestuurd werden door de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) (zie 3.1 voor een overzicht van deze gebieden). Deze onderneming was opgericht in 1602 en had een monopolie op de overzeese handel met Kaap de Goede Hoop, Oost-Afrika en Azië. De VOC had een kolonie rondom Kaap de Goede hoop van 1652 tot 1806. Vanaf dat moment werd het een Britse kolonie. Na de opheffing van de VOC in 1795 werd de kolonie in de Indonesische archipel overgenomen door de Nederlandse staat. Vanaf 1816 tot de Indonesische onafhankelijkheid in 1949 werd dit gebied officieel Nederlands-Indië genoemd. 

Onderstaande boeken zijn een goede introductie om bekend te raken met de geschiedenis van slavernij in deze gebieden: 

• Matthias van Rossum, Kleurrijke tragiek: De geschiedenis van slavernij in Azië onder de VOC. Hilversum: Verloren, 2015. 
• Reggie Baay, Daar werd wat gruwelijks verricht: Slavernij in Nederlands-Indië. Amsterdam: Athenaeum-Polak & van Gennep, 2015.
• Femme S. Gaastra, De geschiedenis van de VOC. 11e druk. Zutphen: Walburg Pers, 2012
• Worden, Nigel, Slavery in Dutch South-Africa. Cambridge, 1985. 

Met Atlantische slavernij bedoelen we de slavernij in de door Nederlanders gekoloniseerde gebieden in West-Afrika, Noord-Amerika, Zuid-Amerika en de Antillen (zie 3.1 voor een overzicht van deze gebieden). Om een beter beeld te krijgen van deze gebieden, moet je meer te weten komen over de West-Indische Compagnie (WIC), de in 1621 opgerichte handelsonderneming met een mandaat over de bovengenoemde gebieden. In 1674 werd deze organisatie door financiële problemen ontbonden, maar in hetzelfde jaar werd een doorstart gemaakt. Vanaf 1674 spreken we eigenlijk van de Tweede West-Indische Compagnie. Deze compagnie bleef bestaan tot 1792. Met name vanaf 1674 hield de WIC zich voornamelijk bezig met de zogenaamde trans-Atlantische slavenhandel. Dit hield in dat slaafgemaakten vanuit Afrika werden vervoerd naar de koloniën in de Amerikaanse gebieden. Vervolgens werden de producten die hier met slavenarbeid werden gemaakt (zoals katoen, tabak, suiker, en zilver), verhandeld in Europa. Hier werden ten slotte weer goederen gemaakt (zoals drank, tabak, ijzer en wapens) die gebruikt werd om slaafgemaakten te kunnen kopen in de Afrikaanse nederzettingen. Onderstaande boeken zijn een goede introductie tot de geschiedenis van de WIC en de Nederlandse rol in de trans-Atlantische slavenhandel: 
 

• Henk den Heijer, Goud, ivoor en slaven. Scheepvaart en handel van de Tweede Westindische Compagnie op Afrika, 1674-1740. Zutphen: Walburg Pers, 1997.
• Postma, J. (2008). The Dutch in the Atlantic slave trade, 1600-1850. Cambridge: Cambridge University Press
• Henk den Heijer, De geschiedenis van de WIC. Zutphen: Walburg Pers, 2007. 
• Nimako Kwame en Glenn Willemsen, The Dutch Atlantic: slavery, abolition and emancipation. Londen: Pluto Press, 2011.